آخرین حرف حساب محمد رضا لطفی

نشست مطبوعاتی محمد رضا لطفی پیرامون کنسرت اخیرش که اواخر اردیبهشت ماه در تالار بزرگ کشور به روی صحنه می رود، حاوی نکاتی خواندنی بود. در این مختصر برخی دیدگاه های وی را نقل به مضون می کنم. پیش از آن اشاره کنم که سه گروه "بانوان شیدا"، "همنوازان شیدا" و "بازسازان شیدا" در هر سه شب کنسرت اجرای برنامه دارند و به جز گروه بازسازان شیدا که قرار است برخی آهنگ های یکصد سال اخیر را بازنوازی کنند، دو گروه دیگر، تازه ترین قطعات ساخته لطفی را خواهند نواخت.

یکی از روزنامه نگاران با اشاره به وعده های لطفی برای جمع کردن اهالی موسیقی زیر یک چتر و ایجاد همدلی، پرسید آن وعده اکنون برعکس شده و عده ای از بزرگان موسیقی ایران رو در روی هم قرار گرفتند. اما لطفی پاسخ داد که ایجاد وحدت چیزی نیست که روی کاغذ بنویسیم و بگوییم از فردا همه باید متحد باشند. فاکتورهای زیادی در این کار دخیل اند. در عرصه سیاست هم می بینیم که با حرف اتحادی ایجاد نمی شود و سادگی نمی توان وحدت ملی بوجود آورد. من به سهم خودم توانستم مقداری همدلی ایجاد کنم. الان رابطه خوبی با همه همنسلان و شاگردانم دارم.

 وقتی معلوم شد هیچ یک از آثار پیشین لطفی در این سه شب اجرا نخواهند شد، خبرنگاری پرسید، چرا با اجرای آثار جاودان خود، خاطرات مردم را زنده نمی کنید. لطفی با تأیید این نکته که اجرای آثار قدیمی همیشه در کنسرت ها مورد توجه قرار می گیرد، گفت ما کنسرت خود را بر اساس کارهای جدید استوار کردیم و حتی نخواستیم یکی از قطعات قدیمی را در بخش بیز داشته باشیم. زیرا برای مثال "ایران ای سرای امید" را ما در شرایطی اجرا کردیم که الان وجود ندارد. ما هم آدم های آن روز نیستیم. اگر بخواهیم اجرا کنیم، باز هم نمی توانیم آن شور و هیجان گذشته را بوجود آوریم. خبرنگار اصرار داشت که با صدای خود آقای شجریان چطور؟ و لطفی پاسخ داد: ایشان هم به لحاظ سنی قادر به اجرای آن نیستند. حتی اگر به لحاظ فنی درست مثل گذشته اجرا کنیم، باز هم به آن کیفیت نخواهیم رسید. زیرا الان 87 است، 57 نیست!

یکی از خانم های خبرنگار پرسید، چرا در کنار دو خواننده گروه –محمدی معتمدی و علیرضا شاه محمدی- از صدای خانم ها به عنوان همخوان استفاده نمی کنید. لطفی گفت: من به عنوان یک شهروند تابع مقررات کشورم هستم. وقتی بانوان مجاز نیستند آواز بخوانند، علی رغم میل باطنی ام از این قانون تبعیت می کنم ولی تلاش خواهم کرد تا این قانون تغییر کند. اما تا آن موقع حاضر نیستم خانم ها در کنار آقایان همخوانی کنند. این شیوه را به لحاظ هنری قبول ندارم. گرچه ممکن است گروه بانوان شیدا که به جز خواننده، همه نوازندگانش خانم هستند، در مورادی به صورت دسته جمعی خواننده گروه را همراهی کنند ولی این فرق می کند با آن که یک نفر خانم پا به پای خواننده مرد همخوانی کند. من آن شیوه را نمی پسندم.